Here We Stand Article • DAY 12

Marie Dentiere

1495-1561
Marie Dentiere

France Leibakta Ahanba Nupi

(Adrien Segal asi Bethlehem College and Seminary da women discipleship ki coordinator oina thabak touri. Mahak amasung mahakki mapuroiba, Rick, makhoi punna Minneapolis ta leirammi amasung The North Church ta karammi. Makhoigi machanipa mari leirammi amasung makhoina nungsijaba mashu nipan leirammi.)

Chahi chammanga khara henbagi mamangda, Martin Luther na thouna phana lepkhiba aduna maram oiraga Reformation hourakkhi, adubu mahak mathanda oiramde. Reformation asi puwaribu kankhiba, masak khangba amasung khangdaba aphaoba meesinggi ihou amani. Hairiba asigi matangda Here We Stand Resources tagi yengbiba yagani. 

Marie Dentiere asi sok 1495 ta France leibakki Tournai kouba maphamda leiba inak khunba imung amada pokkhi, mahak lairik ningthina heiba maramna Augustinian Covenant (masi Luther na matam amada yaorambani) ta leirammi, amasung sok 1520 gi hourakpa sarukta mapham aduda leiriba nupisinggi luchingba oiduna thougal tourammi. Martin Luther gi tambiba aduda pukning lupkhiba maramna, Marie na sok 1525 ta mapham adudagi thoklaktuna Strasbourg ta chattuna Reformation gi khongthang adu yaonaba chatlammi. Madugi chahi adu maktada, mahakna anisuba achouba phirep ama louduna hanna purohit oiramba Simon Robert ka luhonglammi.

Yum pandana leiba adu thadoktuna amasung Sastrada takpa luhongbagi harao nungaiba adu wangna thanggatpa asina Marie gi thougalgi maru oiba pandam oirammi, maru oina mahakna Geneva da leiba lamboibising aduda pukning honghannaba touba thougal adudani. Reformer amana asumna irammi madudi Marie amasung Simon Robert asi “France leibakki oina Reformed Church ta pastor gi thougal touba ahanba matei manaoni.” Makhoina macha manga leirammi, adubu Robert ti sok 1533 da sirammi. Sok 1535 ta, Marie na Antoine Froment da luhonglammi, mahak asi Reformed pastor amani, amasung makhoi punna Geneva da honglammi. 

Geneva dagi Paodam

Eikhoina Dentiere gi maramda khangliba khara asi mahakna irammi haina thajanaba warigi lairik ahum adudagini. Ahanba wari adu sok 1532 dagina 1536 phaobagi manungda Geneva da thokkhiba thoudoksing aduda Reformer singda leiba wakhallon adugi matung inna ikhibani. Dentiere asina matam aduda thokkhiba aruba tanphamsing adugi mitna uhouba sakhi piba ahanba Protestant oirammi, amasung French ki londa Reformed theology asibu mayek sengna haiba amasung ngakthokpa nupisinggi maraktagi mahakna ihan hanbani. 

Adubu puwarigi thoudoksing khakta irammi natte, Marie Dentiere asi thouna leina (meesingna saoba yaorabasu) aphaba wapao sandoklamba nupini. Mahakna Bible bu nungsirammi amasung ikai khumnarammi, Catholic Church na Bible asibu meesingdagi lotsinduna thamlamba asigidamak yamna nungairamde, amasung mahakna sandoklammi madudi nupi yaona, meeoi khudingmak Esorgi mamal yamlaba amasung matik leiraba Waheising asi makhoi masagidamak pahan-gadabani.

Hairiba chithi asi Reformed theology bu bible gi matung inna ngakthoktuna amasung Catholic Church ki mayokta ngangduna irammi. 

Chithi asi thouna leina iba amasung meesinngi pukning chingsinba oiba maramna mahak asi bible gi matangda amasung Esorgi maramda thoidok hendokna khang-i haibasi tak-i. Chithi asina meeyamda nungnangba pok-handuna chithi asibu namliba meeoi adubu pharammi amasung namkhiba chithi mayamsing adu thugairammi. Mahakki chithi aduna Roman Catholic ki chatnabi adubu aranba tahanba khakta nattana, amasung chithi asi nupina iba khaktagi nattana, Dentiere na nupi oibisingnasu theologian amasung oja oiba yai haibagi maramdasu irammi. Mahakna hairammim, 

“Esorna nupisingda, nupadagi tadana, pibiraba amasung utthokpirabasing adu eikhoina lotsinduna amasung sijinnahandana thamloidabani. Aduga eikhoi asi meeyamgi mamangda amasung singlupsingda wapao sandoknaba ayaba leitrabasu, eikhoi asi iba amasung amaga amaga nungsina semdoknaba adudadi thingloidabani. (Epistle to Marguerite de Narvarre, 53)

mayokta meeyam mamangda ngangbagi maramna, Calvin na mahakki ngallingei matamgi thougalgi punsi adu yaninglamde. 

Adum oinamak, sok 1561 da Marria na siba chahi aduda makhoi anigi marakta leiba nungainadaba adu loisinkhre, amasung Calvin na Marie bu ikai khumnaba amasung thagatpiba adu hen-gatlammi. Calvin na 1 Timothy 1:8-12 tagi nupisinggi matangda iba lairik adugi wahou inabagidamak Marie na hairammi. Yamna thajadaba maongda, kanagumba amana haiba yai madudi Marie na tambidanaba haikhraba adu Calvin mangonda bible gi waheising tambinaba hang-i haina. 

Khwaidagi Ikai Khumnabi Nupi

Marie Dentiere gi oina, kanbibagi thoujangi angakpa pao amasung Esorgi mangda pumnamak chap mannei haibagi panggal leiba pao asi achumbani, masi Catholic Church na lotsinduna thamlammi, amasung kanagumba amahektana masigi achumba asibu Esorgi Waheidagi khangba oirabadi makhoigidamak laothokkadabani. 

Matam aduda nupisingna ching lemba amasung nollukpa oigadabani haina meesingna khannaba maong adugi matung inna touramde, adubu mahakki thouna adu Sastragi Waheising aduna thougatpiba maramna, mahakna irambasing aduna mahakki matam adu khaktada thougatpiba amasung thammoi honghanba khakta nattana, houjikki matamdasu adumak touri. Sok 2002 da, Marie Dentiere asi Geneva da leiba Reformer singgi Phaklang aduda making iba nupi mahak khaktamak oirammi.

MAPHAM ASIDA EIKHOINA LEPLI
A 31-DAY JOURNEY
WITH HEROES OF THE REFORMATION
Explore our collection of Christian heroes from the Reformation.
Explore Here We Stand →