Here We Stand Article • DAY 11

Martin Bucer

1491-1551
Martin Bucer

The Protestant gi Punpham

(Marshall Segal asi Desiring God ki President amasung CEO oina thougal touri. Mahak asi Not Yet Married: The Pursuit of Joy in Singleness & Dating hairiba lairik asigi ayibani. Mahak Bethlehem College and Seminary tagi graduate loikhi, amasung Cities Church ta singlupki ahal oina thougal tourammi. Mahak amasung mahakki nupi, Faye, makhoi anigi macha ahum leirammi amasung Minneapolis ta leirammi.) 

Chahi chammanga khara henbagi mamangda, Martin Luther na thouna phana lepkhiba aduna maram oiraga Reformation hourakkhi, adubu mahak mathanda oiramde. Reformation asi puwaribu kankhiba, masak khangba amasung khangdaba aphaoba meesinggi ihou amani. Hairiba asigi matangda Here We Stand Resources tagi yengbiba yagani.

Martin Bucer asi nahakna tadriba khwaidagi maru oiba Reformer amani. Mahak asi atoppa German gi luchingba Luther amasung Melanchthon gumna phaodrabasu, matam adugi oina Protestant gi aphaoba sahar oiriba Strasbourg aduda maipunana chinglammi. 

Bucer asi sok 1491 gi Novemver gi tang 11 da Strasbourg gi manakta pokkhi. Chahi taramanga surakpada, Roman Catholic ki wapao sandokpasinggi kanglup ama oiriba Dominican cloister da mahak yaorammi.

Atoppa nipasingnasu Bucer gumna lan thum thadoktuna, yum pandana amasung mapusinggi haiba induna punsi katthoklammi, adubu makhoina lamboibagumna tonganna leibagi mahutta, makhoina meesinggi marakta leiduna, meesing adubu seba tourammi. 

Germany gi Khwaidagi Phaoba Mee

Martin Bucer na ahanba oina Martin Luther gi ming adu sok 1518 gi April da tarammi (Bucer na chahi 26 surammi aduga Luther na 34 ni). Luther gi tambiba aduna mahakki pukning chingsillammi, maru oina mahakki thajaba madudi eikhoi asi eikhoi esagi oiba aphaba thabak amattagi mapanna nattana thajaba khakki mapanna chumhanbi haibasini. Chahi ahumgi matungda, mahakna Dominican dagi aphaba wapao sandoknaba thoklakpa khakta nattana, mahaknasu luhonglaroi haibagi wasakpa adu thadokkhi amasung luhongnaba phirep lourammi, masigi matungda mahak asi Germany gi khwaidagi phaoba mee oirakkhi. Mahakna dharmagidamak katthoklabi (nun) Elizabeth koubi nupi amaga luhongkhi. 

Luther na Bucer bu Reformation gi khongthang aduda chinglingeida, Bucer na mahakki thawaigi mapa oiriba mangonda hiram khudingmakta yanaramde, masigi maramdi mahakna hannana Erasmus ki tambiba aduda pukning luplammi, mahak asi Esorgi Waheigi tambibada khetnabasing leirabasu mahakna thagatlammi amasung ikai khumnarammi. Bucer na tongan tonganba Thajabasinggi kanglup adubu amatta oina punsinba pambagi wakhallon adubu Esorna sijinnabiduna mahakna Reformation gi khongthangda achouba thoudang lounabagidamak mapham pibirammi. 

Reformation Khongthang Cheksinna Hongdokpa

Strasbourg asi Protestantism gi achaba mapham ama oiraklammi maramdi Bucer amasung atoppa luchingbasingna chayetnaba thokpasing amasung tongkhai tanaba hiramsing adu punsinnabagidamak thong hangdoklammi. Khudam oina, sok 1529 da Bucer na Luther amasung Zwingli gi marakta maru oiba meepham ama sillammi. Mahak masamakna nakal animakta minungsi utlammi, mahakna nakal animakki meesing adu Reformation gi khongthang aduda amatta oina punsinnabagi ashada amatta oina punsinnaba hotnarammi. 

Meepham aduna yanaduna waroisin purakpa ngamdrabasu, Bucer na nakal animakki marakta ingthaba puraknaba louriba thoudang makhal adudi uba phang-i  —  madudi Luther amasung Zwingli, Protestant amasung Anabaptist, Reformers amasung Catholic asigi maraktani. Bucer na mahakki tonganba kanglup — Bucerans — haina nouna semgatpagi mahutta, achumba Sastra tambibagi makhada Thajabasinggi amatta oiba kanglup sagatnaba mahakna kanna hotnarammi. Mahakna Thajaba kanglup amatta oina leppagi panggal adu khanglammi amasung mamal leina lourammi. 

Ahanba Apikpa Kanglupsing

Bucer asi Luther amasung Erasmus makhoi anigi tambibada pamjaba maramna, mahakki Reformation gi khongthang asi top-toppa amasung thoidok hendokpa maong ama oirammi. Ahoubadagi houna, thajabagi mapan khaktana chumhanbiba haibasi mahakna tambiba khakta nattana Thajabagi punsi asi Thawai na thabak subibagi mapalna aphaba punsi hinggadabani amasung aphaba thabak tougadabani hainasu tambirammi.

Hairiba asi aphaba oirammi. Adum oinamak, konnathangda mahakna “double justification” gi matangda hairakpa asina chamamnahallammi, masina maram oiraga “thajaba khaktana” haiba wahei asida mayek senghandaba oihallammi. 

Lambi ama nattraga amada, Bucer na Thajaba punsigi matangda lumna lourammi. Masigi mahei oina, mahakna leppa leitana singlupna warakpagi pambeising thijillammi. Ahanbada, mahakna Strasbourg ta leiba maru oiba luchingbasingda chattuna singlupki chatnabising adu cheksinna innabagidamak hairammi. Matam adugi palliba leingak aduna singlupki chatnabi cheksinna inba adu yadraba matamda, singlup machasinggi manungda chang naina punsi khangnanaba amasung singlupki warakpiba tounaba maramgidamak mahakna thajabasinggi oiba kanglupsing semgatlammi. Maram asina, Bucer asi houjik leiriba singlup machasinggi manungda leiriba kanglup machasinggi mapani. 

Loi tharubadagi hallaklaba matungda, John Calvin na Strasbourg da touramliba singlupna warakpibagi chatnabi adu urammi amasung mahakna hallaklaba matungda hairiba asiga chap mannaba maongda yumpham oiduna Geneva da tourammi. Calvin na French ta lanjennaduna leiriba thajabasing adugi pastor oiduna leiringei matam aduda, Strasbourg ta leiba Bucer gi manakta leiduna chahi kaya changna tamlammi. 

German gi Sangdainabiba Mee

Chahi kun luhongduna leiminnaraklaba Bucer gi ahanba nupi adu sok 1542 gi khudong thiba thoudok amada sikhi. Mahakna siramdai phamung aduda Martin na Wibrandis Rosenblatt ka luhongnaba hairammi. Wibrandis, mahak asi konnathangda “Reformation gi Keinya” haina khangnakhiba asi hanna reform oiba nupi ahum luhongkhrabani: Ludwig Keller, Johannes Oecolampadius, amasung Wolfgang Capito (mahaksu Strasbourg tagini). Masigi matungda chahi taret leiraga, mahakki mari suba nupasu sikhi. 

Bucer na pukning hongduna Catholic Church tagi thoklaklaba nupasing adubu luhongnaba pukning thougatlammi, mahaknasu khainabasu yarammi, adubu hairiba asi “luhongbagi mari thugaiduna nupa nupi lannabada sibagi cheirak pibagumna, upai amatta leitraba matamda yamna tangna tougadabani” (Reformation, 660). Mahakki hairiba wakhallon asi Europe leibakta leiriba protestant singna pamnaduna chap mannaba maongda ahongba purakkhi. 

Sok 1549 da, Augsburg Interim gi chatnabi asina Strasbourg ta leiba Protestant singbu hannagi Catholic ki thajaba amasung chatnabi adu innaba namphuda hotnarammi, Thomas Cranmer na England da leiba Cambrige University gi Regius Professor of Divinity oina matam kharagi oina changjapham louduna leinabagidamak barton pirakpa adu Bucer na lousinkhi. Mapham aduda chahi ani leiraba matungda sok 1551 da, mahakna Strasbourg ta hanba nangdana sikhi. 

Mee ayambana Martin asi sak khangnade, hairiba asi mahakna Luther amasung Zwingli gumna thabak toudabagisu oiramba yai, amasung Melanchthon amasung Calvin gumna mayek sengna tambiramdabagisu oiramba yai, masigi mahutta mahakna tonganna Reformer singgi marakta samnahanduna amasung makhoisinggi marakta amatta oina thabak sunabagidamak kanna hotnarammi. Masigi maram asigidamaktani eikhoina mahakpu ningsinggadouriba asi — Protestant Reformation gi German gi sangdainabiba mee.

MAPHAM ASIDA EIKHOINA LEPLI
A 31-DAY JOURNEY
WITH HEROES OF THE REFORMATION
Explore our collection of Christian heroes from the Reformation.
Explore Here We Stand →